Pantech phá sản: Cái kết buồn của thương hiệu điện thoại Hàn Quốc

Pantech không sụp đổ trong một ngày. Hãng trải qua lần tái cấu trúc dưới sự giám sát của chủ nợ từ năm 2007, gượng dậy, rồi lại rơi vào khủng hoảng và nộp đơn xin bảo hộ phá sản (quản lý tiếp nhận theo tòa án) vào năm 2014. Sau nhiều lần tìm người mua không thành, hãng được một liên danh mua lại năm 2015, trở lại thị trường với một mẫu máy năm 2016, rồi mảng điện thoại dần lặng tiếng. Bài viết này kể lại chặng đường đó theo trình tự, và nói về ý nghĩa của nó với người dùng Sky.

Lần khủng hoảng đầu tiên

Giữa những năm 2000, Pantech mở rộng nhanh, bao gồm việc tiếp quản mảng điện thoại của SK Teletech cùng thương hiệu Sky. Mở rộng nhanh đi kèm gánh nặng nợ. Khi thị trường điện thoại biến động và cạnh tranh gay gắt, hãng gặp khó khăn về dòng tiền và bước vào chương trình tái cấu trúc do các chủ nợ dẫn dắt từ khoảng năm 2007.

Trong giai đoạn này, Pantech vẫn tiếp tục ra sản phẩm và chuyển mình sang smartphone với dòng Vega. Việc kịp thời đón sóng Android giúp hãng hồi phục, có những năm làm ăn khả quan và thoát khỏi chương trình tái cấu trúc vào khoảng đầu những năm 2010.

Đỉnh cao ngắn ngủi

Giai đoạn 2012 đến 2013 là thời kỳ Pantech tung ra nhiều mẫu máy đáng nhớ nhất: Vega R3, Vega No.6, Vega Iron, Vega Secret Note. Thiết kế và tính năng của hãng được chú ý, nhưng về mặt kinh doanh, cạnh tranh với Samsung và LG trên thị trường nội địa đòi hỏi chi phí marketing và trợ giá rất lớn. Lợi nhuận không theo kịp.

Năm 2014: khủng hoảng thực sự

Năm 2014, Pantech lại rơi vào khủng hoảng tài chính. Hãng phụ thuộc vào ba nhà mạng Hàn Quốc để bán máy, và khi nhà mạng giảm mua hàng, tồn kho tăng, dòng tiền cạn. Các cuộc đàm phán với chủ nợ và nhà mạng kéo dài nhưng không đạt kết quả đủ để cứu hãng. Pantech nộp đơn xin quản lý tiếp nhận theo tòa án, một hình thức bảo hộ phá sản ở Hàn Quốc.

Vega Iron 2 (A910) ra mắt đúng thời điểm này. Một chiếc máy được nhiều người khen là hoàn thiện nhất, nhưng ra đời khi công ty đã không còn sức để quảng bá và hỗ trợ lâu dài. Chi tiết về chiếc máy này có trong bài Sky A910, chiếc Pantech hoàn thiện nhất.

Những nỗ lực bán lại

Trong giai đoạn bảo hộ phá sản, Pantech được rao bán. Nhiều lượt đấu giá và đàm phán diễn ra nhưng không thành công, khiến tương lai hãng mịt mờ. Có thời điểm, thị trường đã nghĩ Pantech sẽ phải giải thể hoàn toàn. Đến năm 2015, một liên danh doanh nghiệp đứng ra mua lại, giúp thương hiệu tồn tại thêm một thời gian.

Lần trở lại cuối cùng

Năm 2016, Pantech trở lại với IM-100, một chiếc điện thoại tầm trung có nút xoay ở cạnh máy và phụ kiện loa kiêm sạc không dây tên Stone. Máy được làm chỉn chu, có nét riêng, nhưng không đủ tạo sóng lớn trong một thị trường đã khác hẳn. Sau đó, hoạt động điện thoại của Pantech thu hẹp dần, và thương hiệu từng làm mưa làm gió gần như biến mất khỏi kệ hàng.

Dòng thời gian tóm tắt

Người dùng Sky bị ảnh hưởng thế nào

Với người dùng, đặc biệt là người dùng xách tay ở Việt Nam, sự sụp đổ của Pantech có những hệ quả cụ thể:

• Không còn cập nhật phần mềm: các máy ngừng nhận bản cập nhật, kể cả bản vá bảo mật.
• Linh kiện khan hiếm dần: không còn sản xuất mới, linh kiện thay thế chủ yếu là hàng tháo máy hoặc hàng thay thế chất lượng không đồng đều.
• Giá máy cũ giảm mạnh: không còn ai đảm bảo hỗ trợ, máy Sky mất giá nhanh.
• Cộng đồng tự xoay xở: người dùng dựa vào ROM Việt hóa, ROM cộng đồng và kinh nghiệm chia sẻ trên diễn đàn để tiếp tục dùng máy.

Đến nay, những lỗi phổ biến của máy Sky vẫn được giải quyết chủ yếu nhờ kinh nghiệm cộng đồng, chẳng hạn trong bài lỗi sạc không vào pin Sky Vega.

Nhìn nhận công bằng

Thật dễ để nói Pantech thất bại vì chiến lược sai. Nhưng hãng đã tồn tại và cạnh tranh hơn hai thập kỷ trong một thị trường có hai đối thủ thuộc hàng lớn nhất thế giới. Nhiều hãng điện thoại khác trên thế giới cũng đã rời cuộc chơi trong cùng giai đoạn, vì cuộc đua smartphone đòi hỏi quy mô và nguồn vốn khổng lồ. Những phân tích sâu hơn về nguyên nhân nằm trong bài sự sụp đổ của Pantech: bài học từ cạnh tranh.

Cái kết buồn nhưng không vô nghĩa

Pantech để lại những chiếc máy được yêu mến, những ý tưởng đi trước thời đại và một cộng đồng người dùng trung thành, ngay cả ở những nơi hãng chưa từng bán hàng chính thức như Việt Nam. Với nhiều người, tên Sky gắn với tuổi trẻ, với chiếc smartphone đầu tiên, với những đêm up ROM cùng bạn bè. Một thương hiệu có thể biến mất khỏi thị trường, nhưng chưa chắc biến mất khỏi ký ức.